پرویز مشکاتیان، نوازنده و آهنگساز ایرانی درگذشت

با سپاس از زحمات دوست گرانقدر جناب احمد یوسفی

وبلاگ استاد دل

امیدوارم که همیشه در کارها و زندگی پایدار و سرفراز باشند

با راهنمایی های خود ما را برای ادامه راه یاری نمایید

زماني كه پيرنيا دچار سكته قلبي ودربيمارستان بستري شده بود، دكتر معين افشار، دوست صميمي و با وفاي او، كه تا پايان دوره خدمت پيرنيا در راديو، با وي همكاري داشت، سبدي از گل برايش هديه آورد كه بر روي كارت همراه گل ها اين رباعي را نوشته بود:۰

تامهر درخشنده ومه تابان باد
عمرتو چون «گلها»ي تو جاويدان باد
چون آن همه شاخه هاي گل كزتوشكفت

پيوسته دلت شاد و لبت خندان باد

در ادامه ی مطالب بخوانید

نگاهی کوتاه به زندگی استاد جلیل شهناز

به سال 1300 جلیل شهنار در شهر افتخار آفرین و هنر پرور اصفهان چشم به جهان گشود ،پدرش علاقیءوافری به موسیقی سنتی ایران داشت و هر روز منزلش محفلی گرم برای دوست داران این هنر بود .پسر دیگرش حسین ،تار را بس دل انگیز می نواخت ،پدر از همان اوان کودکی مشوق او در یاد گرفتن و نواختن این ساز اصیل ایرانی گردید،و به همین سبب جلیل را به دست برادرش سپرد تا او را با نوای ساز آشنا کند از این زمان جلیل بود و حسین و تار که لحظه ای این سه دلداده از هم جدا نبودند .هر وقت حسین کاسه ء تار را در آغوش میگرفت و می نواخت ،جلیل از کنار او دور نمی شد و چون دلداده ای شیدا به پنجه های سحار او می نگریست . و در پیچ و تاب نوای آن خواسته های کودکی خود را در آن جستجو می کرد و عطش خود را فرو می نشاند . ایام کودکی سپری شد و دوران جوانی فرا رسید ،هر روز جلیل از مدرسه باز میگشت یکسر به نزد برادر آمده با لخنی کودکانه از او می خواست که تار بنوازد و حسین هم سخاوتمندانه هر چه داشت در طبق اخلاص نهاده و به او می آموخت.

جلیل پس از چندی به تهران آمد و به رادیو راه یافت و در ارکستر های مختلف این دستگاه شرکت جست و پس از مدتی در برنامه ء ((گلها )) شرکت و یکی از بهترین سلیست های آن گردید.

جلیل شهناز علاوه بر نواختن ((تار)) که ساز اختصاصی وی می باشد با نواختن ((ویولون )) ((سنتور)) ((ضرب ))نیز آشنایی دارد و آنها را بسیار دلنشین می نوازد،نواخته ها و آثار شهناز در موسیقی ایران به خصوص گلها از آ ثار بزرگ و ممتاز موسیقی ایران است.

مثنوی

در آواز ردیفی گوشه هایی به نام مثنوی در دستگاه های مختلف وجود دارد

که من با ذکر چند نمونه بسیار زیبا بعضی از آنها را معرفی میکنم

مثنوی افشاری:

خواننده:بانو قمراملوک وزیری(قسمت اول)

 دانلود کنید

بانو قمراملوک وزیری(قسمت دوم)

دانلود کنید

مثنوی نوا:

خوانندگان:

محمدرضا شجریان-همایون شجریان

این اثر بسیار زیبا بصورت دو صدایی در کنسرت همنوا با بم اجرا شده است

نوازندگان:  تار :حسین علیزاده      کمانچه: کیهان کلهر

غزل:عطار نیشابوری

این زیبا ترین مثنوی نوا در طول تاریخ آوازخوانی

 ایران است

چون تو جانان منی جان بی تو خرم کی شود		چون تو در کس ننگری کس با تو همدم کی شود
گر جمال جانفزای خویش بنمایی به ما		جان ما گر در فزاید حسن تو کم کی شود
دل ز من بردی و پرسیدی که دل گم کرده‌ای		این چنین طراریت با من مسلم کی شود
عهد کردی تا من دلخسته را مرهم کنی		چون تو گویی یا کنی این عهد محکم کی شود
چون مرا دلخستگی از آرزوی روی توست		این چنین دل خستگی زایل به مرهم کی شود
غم از آن دارم که بی تو همچو حلقه بر درم		تا تو از در در نیایی از دلم غم کی شود
خلوتی می‌بایدم با تو زهی کار کمال		ذره‌ای هم‌خلوت خورشید عالم کی شود
نیستی عطار مرد او که هر تر دامنی		گر به میدان لاشه تازد رخش رستم کی شود

دانلود کنید

مثنوی شور:

خواننده: صالح عظیمی

غزل: حافظ

شاهدان گر دلبری زين سان کنند
زاهدان را رخنه در ايمان کنند
هر کجا آن شاخ نرگس بشکفد
گلرخانش ديده نرگسدان کنند
ای جوان سروقد گويی ببر
پيش از آن کز قامتت چوگان کنند
عاشقان را بر سر خود حکم نيست
هر چه فرمان تو باشد آن کنند
پيش چشمم کمتر است از قطره‌ای
اين حکايت‌ها که از طوفان کنند
يار ما چون گيرد آغاز سماع
قدسيان بر عرش دست افشان کنند
مردم چشمم به خون آغشته شد
در کجا اين ظلم بر انسان کنند
خوش برآ با غصه‌ای دل کاهل راز
عيش خوش در بوته هجران کنند
سر مکش حافظ ز آه نيم شب
تا چو صبحت آينه رخشان کنند

دانلود کنید

مثنوی بیات ترک(بیات زند):

خوانند: محمدرضا شجریان-همایون شجریان

این اثر زیبا نیز بصورت دو صدایی توسط شاه و شاهزاده ئ آواز ایران اجرا شده است

در وفای عشق تو مشهور خوبانم چو شمع		شب نشین کوی سربازان و رندانم چو شمع
روز و شب خوابم نمی‌آید به چشم غم پرست		بس که در بیماری هجر تو گریانم چو شمع
رشته صبرم به مقراض غمت ببریده شد		همچنان در آتش مهر تو سوزانم چو شمع
گر کمیت اشک گلگونم نبودی گرم رو		کی شدی روشن به گیتی راز پنهانم چو شمع
در میان آب و آتش همچنان سرگرم توست		این دل زار نزار اشک بارانم چو شمع
در شب هجران مرا پروانه وصلی فرست		ور نه از دردت جهانی را بسوزانم چو شمع
بی جمال عالم آرای تو روزم چون شب است		با کمال عشق تو در عین نقصانم چو شمع
کوه صبرم نرم شد چون موم در دست غمت		تا در آب و آتش عشقت گدازانم چو شمع
همچو صبحم یک نفس باقیست با دیدار تو		چهره بنما دلبرا تا جان برافشانم چو شمع
سرفرازم کن شبی از وصل خود ای نازنین		تا منور گردد از دیدارت ایوانم چو شمع
آتش مهر تو را حافظ عجب در سر گرفت		آتش دل کی به آب دیده بنشانم چو شمع

آموزش آواز

پیام تسلیت به استاد بی بدیل تنبور گل نظر عزیزی و جامعه ی هنری

نوازنده ی چیره دست و زرین پنجه ی تنبور استاد گل نظر عزیزی، در گذشت برادر بزرگوارتان را تسلیت گفته و از صاحبکرم صبر و تحمل برای مصیبت وارده را آرزو دارم.

داود عزيزي نوازنده‌ي تنبور کرمانشاهي در تهران از دنيا رفت و پيكر او روز 5 ارديبهشت ماه در كرمانشاه به خاك سپرده شد.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اين هنرمند 40 ساله‌ي كرمانشاهي پنج‌شنبه 3 ارديبهشت ماه به علت ايست قلبي در منزلش در تهران درگذشت.

پيکر داود عزيزي روز جمعه 4 ارديبهشت ماه طي مراسمي توسط خانواده، بستگان نزديک و دوستانش به زادگاهش در شهر کرمانشاه منتقل شد و روز 5 ارديبهشت ماه در منطقه‌ي «تفنگچي گوران» به خاك سپرده شد.
گفته مي‌شود: داود عزيزي سال 1348 در منطقه‌ي«تفنگچي گوران» در استان کرمانشاه متولد شد. از شش سالگي نواختن تنبور و خواندن را نزد پدر خود استاد خسرو عزيزي و برادر بزرگ استاد گلنظر عزيزي آغاز کرد.
اين دو استاد سبکي خاص در نوازندگي تنبور دارند که به سبک قدما مي‌ماند. عزيزي همچنين يکسري از مقام‌هاي آهنگسازي را نزد استاد کيخسرو پورناظري فرا گرفت. همچنين به مدت يک سال زير نظر احمد پژمان به آموزش موسيقي پرداخت.
او با رديف‌سازي و آوازي موسيقي سنتي، آوازهاي هوره و مقام‌هاي کردي و نيز نواختن سه-تار، تار، رُباب و کمانچه آشنايي داشت و با صداي دلنشين خود «هوره» يکي از مقامات موسيقي قديم کرمانشاه را مي‌خواند.
تنها اثر داود عزيزي آلبوم «مقام باستان» است که در آن مقام‌هاي اصلي تنبور نواخته شده است، وي در آلبوم‌هاي «افسانه تنبور» و «مستان سلامت مي‌کنند» با گروه تنبور «شمس» همکاري داشته است و همچنين در آلبوم «نيشتمان» کاري از کيخسر پوورناظري آواز «هوره» را به يادگار گذاشته است.
داود عزيزي مدت 20 سال بود که گروه موسيقي «افق» را با همکاري شاگردان و دوستانش در داخل و خارج از کشور از جمله؛ سالگرد مولانا در شهر باکو در کشور آذربايجان، تهران، مراسم «ذکروذاکرين» در کرمانشاه و سنندج، چابهار و ... برگزار کرد.
داود عزيزي در شماره‌ي ويژه نوروز 1388 «هنر و موسيقي» در صفحه سازشناسي مطلبي تحقيقي با عنوان «ماهيت موسيقي تنبور» نوشته بود که در آن به شيوه‌اي علمي و آکادميک به بررسي تعدادي از مقام و نظم‌هاي ساز تنبور پرداخته است.
اين هنرمند در کلاسهاي خود ساز تنبور و آواز کردي را تدريس مي‌کرد، از وي چندين کتاب تحقيقي چاپ شده در مورد ساز تنبور و همچنين موسيقي آوازي «هوره» بر جاي مانده است.
به گزارش ايسنا، آخرين کنسرت داود عزيزي به همراه گروه موسيقي «ارکستر بزرگ ايران زمين» به رهبري و سرپرستي محمد جليل عندليبي بود که در بيست‌وسومين دوره‌ي جشنواره بين‌المللي موسيقي فجر در تالار وحدت برگزار شد.
اين هنرمند كرمانشاهي در آن کنسرت در کنار ديگر اساتيد موسيقي ايران از جمله؛ هادي منتظري نوازنده كمانچه ايران به تکنوازي ساز تنبور پرداخت.

روحش شاد و یادش گرامی باد

یوسف کریمی - هومت

برای آغاز نخست باید با برخی تعاریف موسیقی آشنا شد :
1- گام : توالی 8 نت موسیقی مثلا از " سل " تا " سل " یا از" ر" تا " ر" را یک گام می نامند .
2- نت شاهد : نتی است که دراجرای یک گام بیشتر از دیگر نت ها تکرار می شود و معمولا نت اول هر گام نت شاهد آن گام می باشد .
دستگاه ماهور یکی از گسترده ترین دستگاه های ایرانی است و در ردیف های گوناگون در حدود 50 گوشه دارد .
ماهور دو را در نظر بگیرید که همه پرده های آن بکار هستند یعنی دو – ر – می – فا - سل – لا - سی – دو( ماهور دو، ماهوری است که گام آن از دو شروع میشود. یعنی نت شاهد آن دو می باشد و در تار وسه تار با کوک دو سل دو دو نواخته میشود البته برای ویلن و کمانچه معادل آن ماهور «ر» میباشد که شاهد آن نت «ر» است و نت «دو» نیز دیز می شود.)

تمرين بيشتر، نتيجه بهتر. در اینجا توخه شما عزیزان را به نکاتی چند راجع به تمرین ساز جلب میکنیم امیدواریم که مفید واقع شود

- حداقل چه مقدار تمرين کنيم؟
بطور کلي، کمترين ميزاني که براي تمرين لازم است که (البته منجر به حداقل پيشرفت نيز مي گردد)، تمرين نواختن روزي يک ساعت است. کمتر از اين مقدارتمرين روزانه عملا نتيجه بخش نبوده ودر دراز مدت موجب عدم پيشرفت ويا کنارگذاشتن سازتوسط هنرجو مي گردد.

- فواصل بین تمرین ها و استراحتهای روزانه بایستی چگونه باشد؟
در واقع برای هر میزان تمرین روزانه بایستی از قبل برنامه ریزی صورت گیرد. یک روش مفید می تواند مبتنی بر تکرار مداوم "تمرین واستراحت" باشد. در این روش، بهتر است بعد از بیست دقیقه تمرین ده دقیقه به خود استراحت داد ودر این مدت نرمش نمود تا عضلات از حالت گرفتگی ای که به علت تکرار مداوم یک سری از حرکات در تمرین، به آن دچار شده است، درآیند. در ادامه تمرین، بعد از بیست دقیقه تمرین دوم می توان بیست دقیقه به استراحت پرداخت. بعد از بیست دقیقه سوم می توان تا یک ساعت استراحت داشت. حتی در ساعات بعد می توان حجم استراحت ها را از این مقدار بالا تر برد. این روش تمرین باعث بدست آمدن توان در استمرار تمرینات برای روزهای بعد است.

 - آیا باید تمرین روزانه باشد؟
برای آموزش و یادگیری ساز هر روز باید تمرین نمود، تا ذهن و عضلات در نتیجه تمرین و تکرارمرتب، برای نوازندگی تربیت شده وآماده شوند. این تصور که یک تمرین سنگین چند ساعته در یک روز، می تواند جای تمرین های کوچکتر چند روزه را بگیرد، بسیار اشتباه بوده و برای عضلات و مفاصلی که آمادگی تمرین ندارند، ضرررسان است

- چگونه به حداکثر تمرين روزانه برسيم؟
رسيدن به ميزان حداکثر تمرين روزانه بايستي مانند حرکت روي شيب نرم يک منحني باشد. رسيدن به حداکثرساعت تعداد تمرين نبايستي بصورت يک حرکت شتابزده انجام گردد، زيرا در اينصورت به علت عدم آمادگي مجموعه ذهن وجسم نوازنده، اينگونه تمرين ها نمي تواند مستمر باشد. در واقع با افزودن روزانه چند دقيقه تمرين به نسبت تمرين روز قبل کم کم بر ميزان توانايي ها افزوده شده، بدن براي تمرين بيشتر آماده مي شود. حتي همين چند دقيقه تمريني که به حجم تمرينات اضافه مي گردد، در هر مقطع بايستي چند روز ثابت بماند تا بدن به آن عادت کند. زيرا نکته مهم "پايدار ماندن و استمرارداشتن در تمرين ها"ست.

- حداکثرچه مقدار تمرين روزانه کافي است؟
بطور کلي نمي توان يک حکم کلي براي اين امر داشت، ولي براي کساني که بصورت حرفه اي قصد دنبال کردن نوازندگي را دارند، حداقل روزانه چهار ساعت تمرين مي تواند بسيار مفيد باشد. تمرين بيش از اين ميزان بستگي به توانايي ذهن و جسم فرد دارد و نياز به آماده ساختن آنها دارد. به هر حال، هر چه تمرين بيشتر، بهتر!

نکته با ارزشي که با حجم تمرين روزانه ارتباط زيادي دارد، آموزش ديدن و يادگيري در مسير صحيح و متد هاي درست نزد معلمان با اطلاعات است، که با تمرين کافي منجر به پيشرفت مطلوب مي گردد.

- در تمرينات چه نکاتي لحاظ شود؟
داشتن حداکثر تمرکز در زمان تمرين مطلوب ترين وضعيت است، براي رسيدن به اين وضعيت بايد ازبرخي از کارها که از ميزان تمرکز مي کاهد، دوري کرد، مانند موردي که در اينجا مي آيد:

متاسفانه بسياري از نوازندگان به غلط، براي نشان دادن روحيات و احساساتشان، اقدام به تکان دادن بيش از اندازه سر و بدن ويا ايجاد ميميک هاي خاص در صورتشان مي نمايد. بايد دانست، اين گونه به اصطلاح ژستها و رقصيدن ها در هنگام تمرين و نوازندگي، موسيقي را زيبا تر نمي سازد. بلکه اين صداي سازونحوه نوازندگي هنرمند است که موسيقي را زيبا ترمي کند. انجام اينگونه حرکات براي بازيگران هنرمند باله و اپرا، بر روي سن، تعريف شده و مناسب است و جزو يکي از مسائل هنري که در هنگام اجرا بايد لحاظ شود، به حساب مي آيد.

در هنگام اجرا با ساز بهتر است احساسات وروحياتمان را درجهت بهتربه صدا در آوردن سازو بالا تر بردن توجه مان صرف نماييم ودر آنجا با اجراي بهترين نوانس ها، موسيقي را زيباتر سازيم. در يک کلام، بهتر است نوانس ها را به ساز دهيم، نه به بدن خودمان! زيرا براي انجام هر گونه ازاينگونه حرکات غير مفيد، درصدي از ناخودآگاه ذهنمان معطوف به اجراي بي وقفه اين حرکات شده و از تمرکز و نيروي ذهن براي انجام عمل اصلي مي کاهد.

- آيا تمرينات نوازندگي صرفا فيزيکي وبا ساز است؟
به علت آنکه ذهن و جسم هر دو، درنواختن درگيرند و ذهن مسئوليت کنترل تمامي مسائل را بر عهده دارد، تمرينات صرفا فيزيکي و با ساز نبوده و شامل تمرين هاي ذهني نظير - شنيدن- نت خواني و اجرا
- حفظ قطعه براي اجرا  می باشد

این مطلب عینا"از سایت مباحث هارومونی  نقل شده است